تأثیر هوش مصنوعی بر کارکردهای تولیت نظام سلامت (تعیین اهداف، سیاست‌گذاری، نظارت و ارزیابی، پاسخگویی، و مدیریت منابع)

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 دانشجو دکتری تخصصی سیاست گذاری سلامت،گروه مدیریت سلامت، سیاست و اقتصاد، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی

2 کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی ودرمانی،گروه مدیریت سلامت، سیاست و اقتصاد، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم

3 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد بهداشت،گروه مدیریت خدمات بهداشتی ودرمانی ،واحد علوم وتحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

چکیده

چکیده
زمینه و هدف: در عصر حاضر، نفوذ هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف به‌ویژه نظام سلامت، چشمگیر و غیرقابل انکار است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیرات هوش مصنوعی بر کارکردهای تولیت نظام سلامت، فرصت‌ها و چالش‌های آن را در پنج محور کلیدی شامل تعیین اهداف سلامت، تدوین سیاست‌ها، نظارت و ارزیابی عملکرد، پاسخگویی و مدیریت منابع مورد مطالعه قرار داده است.
روش: مطالعه به شیوه مرور ساختارمند انجام شد. 24 مقاله منتشرشده در بازه 2015 تا 2025 که به فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی در تولیت نظام سلامت پرداخته بودند، بررسی گردید. جستجوی مقالات در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی از جمله PubMed، Scopus و Google Scholar و نیز منابع فارسی‌زبان نظیر SID، Magiran و Irandoc صورت گرفت.
یافته‌ها:هوش مصنوعی روند بیماری‌ها و الگوهای رفتاری را شناسایی و اهداف واقع‌بینانه‌تری برای نظام سلامت تعریف کند.این فناوری در تدوین سیاست‌ها با شبیه‌سازی پیامدهای مختلف، به ارائه پیشنهادات علمی‌تر کمک می‌کند. همچنین تحلیل داده‌های لحظه‌ای موجب شناسایی نقاط ضعف، ارتقای شفافیت و تقویت اعتماد عمومی می‌شود. در حوزه مدیریت منابع، هوش مصنوعی امکان تخصیص بهینه منابع و پیش‌بینی نیازهای آینده را فراهم می‌سازد. با وجود این، چالش‌هایی همچون نگرانی‌های مرتبط با حریم خصوصی، کیفیت داده‌ها و ملاحظات اخلاقی همچنان باقی است.
نتیجه‌گیری: هوش مصنوعی می‌تواند با ارتقای تحلیل داده‌ها، بهبود سیاست‌گذاری و تخصیص منابع، کارایی و اثربخشی نظام سلامت را افزایش دهد. با این حال، بهره‌گیری پایدار از آن نیازمند توجه به چالش‌های امنیتی، اخلاقی و تقویت زیرساخت‌های فنی و آموزشی است تا مسیر دستیابی به نظام سلامت پاسخگو و پایدار هموار شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Impact of Artificial Intelligence on Health System stewardship Functions (Goal-Setting, Policy-Making, Monitoring and Evaluation, Accountability, and Resource Management)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Mardani, 1
  • زهرا نجفی کلیانی 2
  • Arman Kolahdozan, 3
1 PhD Student in Health Policy, Department of Health Management, Policy and Economics, School of Management and Medical Informatics, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran.
2 MSc in Health Services Management, Department of Health Management, Policy and Economics, School of Management and Medical Informatics, Kerman University of Medical Sciences, Kerman
3 MSc Student in Health Economics, Department of Health Services Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Abstract
Background and Aim: The growing influence of artificial intelligence (AI) in healthcare governance is undeniable. This study explores the implications of AI for core governance functions, focusing on opportunities and challenges in setting health goals, policymaking, performance monitoring, accountability, and resource management.

Methods: A structured review was conducted on 24 articles published between 2015 and 2025 addressing the role of AI in health system governance. Literature searches covered major international databases (PubMed, Scopus, Google Scholar) and Persian-language repositories (SID, Magiran, Irandoc).

Findings: AI enables the identification of disease trends and behavioral patterns, supporting more realistic health targets. In policymaking, AI contributes through simulation of outcomes, offering evidence-based alternatives. Real-time data analytics strengthen monitoring by revealing system weaknesses, enhancing transparency, and fostering public trust. In resource management, AI supports efficient allocation and forecasting of future needs. Nevertheless, persistent concerns include data privacy, quality, and ethical considerations.

Conclusion: By improving data analysis, policy design, and resource distribution, AI has the potential to enhance the efficiency and effectiveness of health systems. However, sustainable integration requires addressing challenges related to security, ethics, and capacity building through technical and educational infrastructure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Artificial Intelligence
  • Health System Stewardship
  • Opportunities of AI in Healthcare
  • Challenges of AI in Healthcare
  • Stewardship Functions of Health Systems

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار